Tag Archives: Ўзбекистон

720_460_80_2495977360

Озон қатламини муҳофаза қилишда ёшларнинг ўрни

Ҳозирги кунда ҳар қандай экологик муаммо глобал муаммо бўлиб, бутун дунёга ўз таъсирини кўрсатмоқда. Масалан, Орол муаммоси ёки Чернобилдаги ҳалокат оқибатлари сайёрамизнинг турли чеккаларида акс-садо бермоқда. Чанг бўронлари, ёғин миқдорининг камайиши, ёзги ҳароратининг кўтарилиши Орол денгизи саёзланишининг натижасидир. Бутун жаҳон шу муаммоларни ҳал қилишга ўз ҳиссасини қўшишга ҳаракат қилмоқда, чунки минтақада мавжуд бўлган ҳар бир «қизғин экологик нуқта» ўта исиш ва кутилмаган ойларда ўнглаб бўлмас ўзгаришларга олиб келиши мумкин. Келиб чиқаётган муаммоларда инсонларнинг ҳам айби бор. Бу муаммолар антропоген муаммолар деб аталади, яъни улар инсон фаолияти билан боғлиқдир. Энг қўрқинчли муаммолардан бири бу ачинарли натижаларга, офатга олиб келадиган атмосферада мавжуд бўлган озон қатламининг емирилишидир. Ҳозирда содир бўлиб турган иқлимий ўзгаришлар, одамларда иммунитет пасайиши, кўплаб касалликларнинг пайдо бўлишида сезилиб турибди ва бу ҳали охири эмас. Айтиб ўтган муаммолар ва уларни ҳал қилиш йўллари тўғрисидаги маълумотларни замондошларимизга айтиб бериш лозим. Шу масаланинг тарихи, озон, унинг хусусиятлари, «озон туйнуклари», озон қатламини ҳимоя қилиш бўйича халқаро ҳамжамиятлар фаолияти ва бошқа масалалар тўғрисида Фарғона вилоят Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси томонидан 16-сентябр Бутунжаҳаон озон қатламини ҳимоя қилиш кунини нишонлаш хафталиги давомида бир қанча тарғибот ташвиқот ишлари олиб борилмоқда. .

1496531472_eb6e09aae81fede5e3d6a0d3a1b1388b_603x325 Бутун дунёда бўлганидек, мамлакатимизда ҳам мазкур сана “Озон қатламини муҳофаза қилмоқдамиз” шиори остида нишонланмоқда. Ўзбекистон жаҳон ҳамжамиятининг бошқа мамлакатлари қаторида сайёрамизнинг озон қатламини сақлаб қолиш фаолиятига ўз ҳиссасини қўшмоқда.

2018 йил 7 сентябрь куни Фарғона вилоят Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси ҳамда Ўзбекистон Экологик ҳаракати Фарғона вилоят ҳудудий бўлинмаси билан  ҳамкорлигида, Фарғона шаҳридаги “Парвоз” номидаги 40-сонли махсус умумтаълим мактабида, Халқаро озон қатламини  ҳимоя қилиш куни ва мазкур Конвенциясининг       31 йиллигига бағишланган давра суҳбати ўтказилди.

Давра суҳбатида, вилоят Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси, Ўзбекистон Ёшлар қаноти вилоят Кенгаши, Миллий тикланиш демократик партяси вилоят Кенгаши, ФЖШМҚ вилоят бўлимлари ходимлари, олий таълим ва ўрта махсус муассасалари талабалари ҳамда оммавий ахборот воситалари ҳодимлари иштирок этишди.

Ушбу тадбирни ўтказишдан кўзланган асосий мақсад  озон қатламининг атроф-муҳит ва аҳоли саломатлигини ҳимоя қилишдаги ўрни, озонни емирувчи моддаларни ишлаб чиқариш ва истеъмолини қисқартириш борасида ёшларнинг хабардорлигини ошириш, Бугунги кун ёшларининг экологик маданий савиясини, экология борасида уларнинг билим ва иқтидорларини, масъулиятларини мунтазам ошириб бориш, Озон қалами хақида тушунчалар бериш ҳамда атроф муҳит ва инсон саломатлигининг муҳофазаси масалаларидаги фаоллигини жонлантириш экологик муаммоларни ечиш ҳамда аҳоли саломатлигини яхшилашга йўналтирилган ёшлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш, ёшлар ўртасида экологик маданиятини ошириш борасида тезкор механизимларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш режаларини ишлаб чиқиш , ёшларни экологик ҳуқуқ ва мажбуриятлари қай тарзда амалга оширилиши тўғрисида маълумот беришдан иборат. Бу борада давра суҳбатида ўқувчиларга батафсил маълумот берилди.

Давра суҳбатида кун тартибидаги масала 16 сентябрь Халқаро озон қатламини муҳофаза қилиш куни юзасидан батафсил маълумот берилди.

Дастлаб тадбирда,  Фарғона шаҳридаги 40-сонли “Парвоз” махсус умумтаълим мактабининг физика фани ўқитувчиси Зокирова Умида Абдурайимовна ўқувчиларни экологик сана билан таништирди ҳамда унинг аҳамияти хусусида мулоҳазалар билдирди.

Мамлакатимизда «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги ва «Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида»ги қонунлари амал қилади. Мазкур қонунларда 19 ва 20 моддалар мавжуд бўлиб, улар озон қатлами муаммосига бағишланган. «Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Қонуннинг 19 моддасида озонни емирувчи маҳсулотларни эксплуатация ва таъмир қилувчи корхона, ташкилот ва муассасалар уларни рўйхатга олиш ҳамда озонга зарар етказмайдиган маҳсулотлар билан алмаштиришни таъминлашлари лозимлиги белгиланган. «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Қонуннинг 20 моддасида айтилишича, «халқаро келишувларга мувофиқ вазирликлар ва бошқармалар, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар, якка шахслар озон қатламига салбий таъсир кўрсатувчи кимёвий моддаларнинг ишлаб чиқарилиши ва ишлатилишини қисқартириши ҳамда келажакда бутунлай тугатиши лозим».

 

Маълумки, озон қатламини муҳофаза қилиш тўғрисидаги Вена конвенцияси 1985 йил 22 март куни Вена шаҳрида қабул қилинган. Бунинг энг эътиборли жиҳати шундаки, 1987  йил 16 сентябр куни ушбу Конвенцияга биноан Монреаль протоколи имзоланган. Мазкур протоколга асосан жаҳон ҳамжамияти хлорфторуглеводород (ХФУ) ва бошқа озон қатламини емирувчи моддаларни ишлаб чиқариш ва кескин қисқартириш мақсадида бирлашдилар. Озон қатламини муҳофаза қилишга асос бўлувчи глобал ташаббуслар, Вена конвенцияси ҳамда Монреаль протоколини амалга ошириш юзасидан Ўзбекистон Республикасида олиб борилаётган фаолият натижалари хақида Ўзбекистон  Экологик ҳаракати  Фарғона вилоят ҳудудий бўлинмаси координатори Гулноза Тўхтасинова  маъруза қилди. У йиғилганларга лойиҳанинг мақсад ва вазифалари, ундан кутилаётган натижалар ҳақида қисқача маълумот берди.

-                     Мамлакатимизда халқаро мажбуриятлардан келиб чиққан ҳолда, қатор тадбирлар амалга оширилмоқда, — деди вилоят Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармасининг Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш бўлими мутахассиси Света Исроилова — ушбу тадбирларнинг мазмун моҳияти озон емирувчи моддалардан босқичма босқич қисқартириш, ҳамда озон учун хавфсиз бўлган маҳсулотларга ўтиш масалаларини қамраб олади.

Тадбир давомида 40-мактабнинг 8 В-синф ўқувчиларидан Акмал Исроилов, Шухрат Пулат, Абдуллаева Шаҳзода, Малика Набиевалар фаол қатнашиб, узларининг фикр мулоҳазаларини айтиб ўтишди.

Анжуман озон қатламини муҳим аҳамияти борасидаги қизғин суҳбатлар ва бахс мунозараларга бой бўлди.

Давра суҳбати давомида экологик муаммолар, уларнинг ечимлари, ёшларни экологик маданиятини янада кучайтириш ҳусусида фикр-мулоҳазалар юритилди.

Давра суҳбатида иштирокчилар ўзининг қизиқтирган саволларига маърузачилар томонидан батафсил маълумот олдилар

Тадбирнинг асосий мақсадидан келиб чиқиб, шуни айтишимиз мумкунки, ультрабинафша нурларининг инсон саломатлиги, умуман табиатга салбий таъсири ва бунда озон қатламининг ўрни ҳақида  кичик ёшдаги иштирокчилар ҳам етарли билим ва маълумотларга эга бўлдилар.

Гулноза Тўхтасинова

 

photo_2018-09-14_15-03-31

“Маданий меросни асраб-авайлаш — Ўзбекистоннинг сайёҳлик салоҳиятини ривожлантириш ва мустаҳкамлашига муҳим ҳисса”

Мавзусидаги халқаро семинар Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ) томонидан Ўзбекистон Республикаси туризмни ривожлантириш қўмитаси, Маданият вазирлиги ва Савдо-саноат палатаси билан ҳамкорлигида бўлиб ўтди.

ЕТТБ миллий, субмиллий ва хусусий лойиҳаларни молиялаштириш учун кросс-секторал дастур – “Маданий мероснинг Асосий концепцияси” лойиҳасини маъқуллади. Мазкур лойиҳа ЕТТБ учун ноёб ва бошланғич ҳисобланиб, бир неча давлатларда тест тартибида йўлга қўйилди. Улар орасида бой тарихий-маданий меросга эга қадимий мамлакат сифатида Ўзбекистон ҳам бор.

Ўзбекистонда ЕТТБ раҳбари Алкис Дракинос ўз сўзида бугунги кунда Ўзбекистон туризм борасида юқори салоҳиятга эга мамлакат бўлиб, Европа тикланиш ва тараққиёт банки маданий мерос билан боғлиқ туризм ва молиялаштиришни йирик ва аҳамиятли имкониятга эга инновацион ва муҳим ташаббус деб тан олишини таъкидлаб ўтди.

-Мен 10 ойдан буён Ўзбекистонда яшаб келмоқдаман ва аминманки, сайёҳларни қизиқтираётган туристик объектлар мавжуд жойларда, хусусан Хивада маданий ва меъморчилик ёдгорликлари атрофида инфратузилмани ривожлантириш, маданий объектларни асраб-авайлаш, бошқариш ва иқтисодий фойдаланишга ҳисса қўшишга бевосита йўналтирилган, маданий мерос ва бошқа сайёҳлик маҳсулотларнинг очиқлигини таъминлаш ва алоқаларни ривожлантиришга, шунингдек, маданий объектларни қўллаб-қувватловчи имконият ва қулайликларни кенгайтириш жуда ҳам муҳим, деди Алкис Дракинос.

Семнарнинг асосий мақсади -ЕТТБнинг Асосий концепциясида таклиф этилган Ўзбекистон бўйича муҳим йўналишларни белгилаб олиш, муҳокама ва имплементация қилиш учун томонларни ва жамоатчиликни жалб этиш бўлди. Семинар давомида Асосий концепцияни амалга ошириш жараёнларини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш ҳуқуқи берилган ишчи гуруҳ ташкил этилди. Лойиҳа доирасида бошланғич босқичда Хивада молиялаштирилади.

Семинарда ЕТТБ бош банкири, Кўчмас мулк ва туризм департаменти директори ўринбосари Марилена Вуиу, Лондон коллеж Университети арехология институти илмий тадқиқотчиси ва лойиҳа менежери, меросни бошқариш бўйича консультант доктор Гайгизис Жораев, шунингдек, БМТ Бутунжаҳон туризмни ривожлантириш ташкилоти — UNWTO менежери Ванесса Сатурлар билгаликда мутасадди вазирликлар, Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси, халқаро ташкилотлар, БМТ агентликлари, музейлар, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси, сайёҳлик фирмалари, меҳмонхоналар, банклар, шунингдек, Тошкент ва Хива шаҳарлари жамоатчилик вакиллари иштирок этишди.

Атиш жоизки , 1992 – 2010 йиллар оралиғида ЕТТБ томонидан 54 та лойиҳани амалга ошириш учун Ўзбекистонга жами 894 миллион евро маблағ инвестиция сифатида киритилган. 2017 йилнинг охирига келиб, Банк фаолиятининг Ўзбекистонда қайта тикланиши билан банк томонидан Ўзбекистонда умумий қиймати 153 миллион евродан ортиқ 6 та лойиҳани амалга ошириш бўйича келишув имзоланди.

Наргис ҚОСИМОВА

262A0110

“АХБОРОТ ХИЗМАТЛАРИ ВА ОАВ: СУВДАН ОҚИЛОНА ВА САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШ МАВЗУСИНИ ЁРИТИШДАГИ ҲАМКОРЛИК

Мавзусида  12-13 сентябрь кунлари Тошкент  ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизацилаш институтида  Марказий Осиё минтақавий экологик маркази томонидан ташкил этилган Инновация ва илмий тадқиқотлар кластерида Европа Иттифоқининг  «Ўзбекистоннинг қишлоқ жойларида сув ресурсларини барқарор бошқариш» лойиҳасининг бир қисми бўлган «Ўзбекистонда сув ва атроф-муҳит масалалари бўйича  саводхонликни ошириш ҳамда ҳамкорликни ривожлантириш (UzWaterAware) » йўналишида семинар-тренинг  бўлиб ўтди. Асосий мақсад- бугунги кундаги долзарб  бўлган чучук сувни тежаш ва ундан оқилона фойдаланиш масалалари борасидаги ахборотни тарқатишда мувофиқ ташкилотлар ахборот хизматлари ва журналистлар ўртасида ҳамкорликни ўрнатишдан иборат.

262A0161Шоҳиста Зокирова, Тошкент шаҳар Экология ва атроф-муҳит муҳофазаси қилиш бошқармаси мутахассиси:

-          Тренинг ҳам ахборот хизматларининг ходимлари ҳам журналистлар учун фойдалидир. Чунки бугунги кунда долзарб бўлган ичимлик суви муаммосини тежаш ва ундан оқилона фойдланиш масаласи бутун жаҳонни ташвишга солмоқда. Афсуски, жамиятимизда айнан сувдан фойдаланиш маданияти тўлиқ шаклланмаганлиги боис ҳануз сувни кўплаб исроф қилиш ҳолатларини кўришимиз мумкин. Тренингда ахборот хизматлари ходимлари ва журналистлар ўртасида мазкур долзарб муаммони биргаликда ҳал қилиш, аҳолини бу борадаги ахборот билан таъминлашда стратегияни ишлаб чиқиш масалалари кўтарилмоқда. Ўйлайманки, мазкур ҳамкорлик ОАВ томонидан ушбу муаммони кенгроқ ёритишга туртки бўлади.

262A0097

Марказий Осиё давлатлари аҳолисининг сувга бўлган талаби асосан трансчегаравий дарёлар – Амударё ва Сирдарё ҳисобига қондирилади. Кузатишларга қараганда, 2020 йилга бориб иқлим ўзгариши, глобал ҳароратнинг ошиши туфайли мазкур дарёларни сув билан таъминлаётган музликлар захирасининг 15–20 фоизга камайиши кутилмоқда. Тоғ музликлари ҳажми йилига 0,2–1 фоиз атрофида камайиб бораётгани, тоғ дарёлари ҳавзаларида қор захиралари тобора қисқараётгани фикримизнинг исботидир. Иқлим ўзгариши туфайли минтақамизда ёз фаслига хос давр чўзилади. Ўз навбатида, қишлоқ хўжалиги экинларини суғориш меъёри 2030 йилга бориб ҳозиргидан 5 фоизга, 2050 йилга бориб 7–10 фоизга ва ниҳоят 2080 йилга бориб 12–16 фоизга ошади. 262A0132Бинобарин, табиатга муносабат, жумладан, сув ресурсларидан оқилона, тежаб-тергаб фойдаланиш янада муҳим масалалардан бирига айланади. Сувсизлик муаммоси қишлоқ хўжалигига, қолаверса, иқтисодиётнинг бошқа соҳаларига катта зарар етказиб, шу заминда яшаётган кишиларни жиддий синовларга дучор этиши мумкин.

262A0094Тренингни Ижтимоий тизимларни стратегик бошқариш Институти стратегик ривожлантириш бўйича директори Андрей Бойцов олиб борди. Икки кун давомида қатнашчилар ижтимоий фикрни шакллантиришда  мавсумий маркетинг усулларини қўллаш, ОАВ учун ахборот хизматлари билан ҳамкорлик масалалари, сувдан фойдаланиш ва уни тежаш бўйтча жамоатчилик фикрини шакллантириш борасидаги замонавий усуллар ҳақида тушунчаларга эга бўлишди. Тренинг давомида ўтказилган “Сувдан самарали ва оқилона фойдаланиш масалаларини стандарт равишда қабул қилиш. Ахборот хизматларининг ОАВ билан ҳамкорлик вазифаларини шакллантириш”, “ Сувдан оқилона фойдаланиш масалаларига доир ахборот хизматлари томонидан  ОАВ   учун янгилик яратиш жараёнининг моделлари” ни ишлаб чиқиш борасида ишбилармонлик ўйинлари ўтказилди.

Тренинг якунида қатнашчиларга сертификатлар топширилди.

Азиза АЛИМОВА

Суратлар муаллифи Аскар Якубов

alternativnaia-energetika

МУҚОБИЛ ЭНЕРГИЯ – КЕЛАЖАК АСОСИ

Сўнгги йилларда бутун дунёда ресурсларни айниқса, энергияни тежаш долзарб масалага айланиб бормоқда. Бу энергия истеъмоли ишлаб чиқаришдан кўра жадал суръатларда олиб бораётгани билан бевосита боғлиқдир. Шунга мувофиқ энергия тежаш борасида юқори технологияли услублар, илғор илм-фан ютуқларига асосланган инновацион ва илмталаб технологияларни жорий этиш алоҳида аҳамият касб этади.

Бугун Ўзбекистонда муқобил энергия манбааларини ривожлантириш масаласи самарали ҳал этилмоқда ва бу йўналишда салмоқли натижаларга эришилаётир. Мамлакатимиз бу борада улкан салоҳиятга эга. Негаки, юртимизда йилнинг 270 куни қуёшли бўлади ҳамда бу энергия ишлаб чиқариш учун яхшигина имкониятдир.

Ўзбекистонда ишлаб чиқариладиган электр энергиясига эндиликда  35,8 % ни саноат, 9 % ни транспорт, 6% ни қишлоқ хўжалиги, 37,8% ни аҳоли ва 14,8% ни коммунал хўжалик истеъмол қилади ва келгусида ёқилғи-энергия ресурсларига бўлган талаб янада ортиб бораверади.

651935 Жаҳондаги иқтисодий ривожланиш боис 2030 йилга бориб электр энергиясига бўлган талаб аср бошидагига нисбатан 5% га ошади ва бу борадаги эҳтиёж 23,27 миллиард тонна шартли ёқилғини ташкил қилади.

-2017 йил 2 майда Ўзбекистон Республикаси Президентининг “2017-2021 йилларда гидроэнергетикани янада ривожлантириш чора-тадбирлари Дастури тўғрисида”ги ПҚ-2947-сонли Қарори қабул қилинди,-дейди Қарши давлат университети физика-математика факультети касбий таълим кафедраси мудири, доцент Афтондил Вардияшвили. -Ушбу қарорга мувофиқ, қайта тикланадиган энергия манбаларидан фойдаланишни изчил амалга оширишга, шу асосда янги экологик тоза технологияларни ишлаб чиқиш қувватларини ташкил этишга ҳамда замонавий технологиялардан фойдаланиш негизида амалдаги гидроэлектр станцияларни техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлаш, илғор хорижий тажрибани изчил ўзлаштиришни ҳисобга олган ҳолда сув ресурсларини самарали бошқаришга шунингдек, энергетика ресурсларининг мутаносиблигини ошириш ва шу асосда корхоналар ва аҳолининг электр энергияга бўлган эҳтиёжини янада қондиришни таъминлаш каби муҳим йўналишлар белгиланди.

Ушбу Дастур доирасида 42 та янги гидроэлектр станция қуриш ва ишлаб турган 32 та гидроэлектрстанцияни модернизация қилиш ҳисобига 2025 йилга қадар республикамизнинг экологик тоза гидроэнергия ишлаб чиқариш қувватларини 1,7 баробарга ошириш назарда тутилмоқда.

Қайта тикланувчи ва муқобил энергия манбаларидан, иккиламчи энергетика ресурсларини энергетик утилизация қилишдан фойдаланган ҳолда, электр энергия ишлаб чиқариш, қуёш, шамол энергияси, микро ва кичик гидроэлектрстанциялардан фойдаланишнинг синовдан ўтган технологиялари асосида энергия ишлаб чиқариш қувватларини яратишга тадбиркорлик субъектларини жалб қилиш орқали ёқилғи-энергетика балансини диверсификациялашга бўлган талаб ортди.

-Бугунги кунда жаҳонда қайта тикланадиган энергия манбаларига бўлган қизиқиш кундан-кунга ортиб бормоқда,-дея сўзини давом эттиради Афтондил Вардияшвили. -Бу энергетика соҳасининг тараққиёт таҳлили шуни кўрсатадики, мазкур манбаларни танлаш географик жойлашув, табиий ресурслар мавжудлиги ва молиявий имкониятлардан келиб чиққан. Масалан, Исландия геотермик, яъни ер бағридаги иссиқликдан энергия манбаи сифатида фойдаланиш борасида кенг салоҳиятга эга бўлса, Италия ва Испанияда қуёш энергиясини фотоэлектрик станциялар ёрдамида тўғридан-тўғри электр энергиясига айлантиришга, паст потенциал иссиқликни иссиқ сув таъминоти, сувни ҳамда ҳавони қиздириш ва қишлоқ хўжалик масъулиятларини қуритиш каби қатор имкониятлар мавжуд. Дания ва Германия шамол энергиясидан фойдаланиш бўйича Европа Иттифоқида етакчи бўлса, Финляндия, Норвегия ва Швеция гидроэнергетикани, Дания, Испания каби жанубий давлатлар қуёш ва шамол энергетикасини, АҚШ, Хитой ва Япония каби давлатлар эса ҳар уччала энергетикани стратегик йўналиш этиб белгилаган.

Бу маълумотлар жаҳон энергетика соҳаси мутасаддиларини ва ўз навбатида мамлакатимиз олимлари олдига муқобил энергия манбаларидан кенг фойдаланиш бўйича самарали ишларни амалга оширишга ва янги-янги илғор технологиялар кашф этилишини тезлаштиришга ҳамда бу энергия манбалари асосида ишлайдиган замонавий қурилмаларни лойиҳаловчи ва ишлатувчи олий маълумотли мутахассислар яъни магистрларни тайёрлаш талабини ҳам қуймоқда.

-Бу борада олиб бориладиган илмий-тадқиқот ва амалий изланишларга ўз эътиборини қаратган Қарши давлат университети олимлари Европа иттифоқининг “Эрасмус” дастури асосида бажариладиган ишларга фаол иштирок этмоқдалар,-дейди сўзини давом эттирган ишчи гуруҳи раҳбари Афтондил Вардияшвили. -Улардан бири “RENES: Қайта тикланувчи энергия манбалари ва барқарор атроф-муҳит соҳасида магистрлик дастурини ишлаб чиқиш” лойиҳаси бўлиб ҳисобланади. Лойиҳа грантхолдери-Италиянинг Л`Акуила университети бўлиб, уни амалга оширишда Европанинг 4 та ОТМлари яъни,  Италиянинг Л`Акуила Университети бош координатор, Германиянинг Берлин Техника Университети, Швеция Технология Қироллиги институти, Болгариянинг София Химия-технология ва металлургия Университети UCTM (BL) ва Ўзбекистондаги  6та ОТМлари ҳамда ноакадемик ташкилотлар -Андижон давлат университети, Гулистон давлат университети, Қарши давлат университети, Ургенч давлат университети, Тошкент автомобил йўллар институти, Тошкентдаги Турин Политехника университети, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Қуёш энергияси халқаро институти  MIRSOLAR LTD, Андижон табиатни муҳофаза қилиш қўмитасидан вакиллар иштирок этмоқдалар.

Маълумотларга қараганда, табиий ёқилғи-энергия ресурсларидан фойдаланиш суръати бугунги кундагидек давом этадиган бўлса, сайёрамиз бўйича нефт захиралари кўпи билан 55-60, табиий газ 70-75, кўмир эса 150-160 йилга етади.

Лойиҳа 3 йил (2016-2019)га мўлжаллангани ҳолда, унинг мақсади: Ўзбекистондаги олий таълим муассасалари, саноати экологик ва энергия муаммоларини маҳаллий ва минтақавий даражада ҳал қилишга эга бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари ва барқарор атроф-муҳит соҳасидаги мутахассис – муҳандиснинг янги профилини яратиш бўлиб, лойиҳа ўз навбатида қуйидаги вазифаларни бажаришни талаб қилади: Ўзбекистон ҳамкор ОТМ ларида (ҚарДУ, УрДУ, АДУ, ГулДУ, ТАЙИ, ТУПУ) қайта тикланувчи энергия манбалари ва барқарор атроф-муҳит соҳасида мавжуд бўлган магистрлик дастурларини янгилаш, қайта ишлаб чиқиш ва европанинг ECTS тизимидаги янги магистрлик дастурини киритиш; Барқарор атроф-муҳит ва қайта тикланувчи энергия ҳолатини баҳолаш учун лабораториялар ташкил этиш. Ўзбекистондаги олий таълим муассасалари профессор-ўқитувчиларини қайта тикланувчи энергия манбалари ва барқарор атроф-муҳит соҳасида салоҳиятини ошириш; Қайта тикланувчи энергия манбалари ва барқарор атроф-муҳит бўйича, маълумот ва ахборотларни етказишни такомиллаштириш бўйича давлат ташкилотлари, корхона ва таълим муассасаларида ўқув семинарларини ташкил этиш, таълим-инновация ҳамда илмий –тадқиқот ишларини ривожлантиришдан иборат.

 

Юқорида зикр қилинган тахлилдан куринадики, ҳозирги пайтда ер юзида аҳоли сонининг йил сайин ошиб бориши ва ўз навбатида энергияга бўлган талабни кучайиши, фан-техниканинг тез суръатларда ривожланиб бориши, ижтимоий-иқтисодий, экологик ҳамда энергетик муаммоларни вужудга келишига сабаб бўлар экан. Бу эса ўз навбатида дунё мамлакатларида, хусусан республикамизда ҳам қайта тикланувчи энергетиканинг янада жадал ривожланишига замин яратади.

 

Гулруҳ Жўраева,

                                                  Ўзбекистон экологик ҳаракати Қашқадарё       

                                                 вилояти ҳудудий бўлинмаси координатори                                       

 

 

29683839_1621578764613938_8416605169946397353_n

ҚОРАСУВ СУВ ОМБОРИДА ТУРНАЛАР “САЙЛИ” ДАВОМ ЭТАЯПТИ

Пайариқ ва Жомбой туманлари чегарадош ҳудуддаги Қорасув сув омборига турналар келиб қўнмоқда. Улар иссиқ ўлкалардан ватанига қайтаётиб, шу ерларда тўхтаб дам олишни маъқул кўришмоқда.

29597821_1622675617837586_2297544724252881055_nБу ҳақда Ўзбекистон қушларни муҳофаза қилиш жамияти аъзоси, биология фанлари номзоди Наталья Мармазинская ўзининг “Facebook”даги саҳифасида маълум қилди.

Мутахассиснинг таъкидлашича, турна ва кўплаб бошқа турдаги қушлар ҳар йили миграция давомида шу ҳудудда тўхтаб ўтишади. Уларни бу ерда асосан февралнинг охиридан бошлаб апрелнинг сўнгги кунларигача кўриш мумкин. Жорий йилда бу ҳудудда мутахассилар бир кунда қушларнинг 45 турини қайд қилишган.

29792908_1625356980902783_6708116141799112704_n– Қорасувга турналарнинг уч тури учиб келади, улардан бири – стерх турнаси камёб бўлиб, бир неча, шу жумладан бизнинг давлатимизда “Қизил китоб”га киритилган, – дейди биз билан суҳбатда Наталья Мармазинская. Биз «бёрдвотчинг», яъни қушларни кузатиш, санаш ва ўрганиш жараёни давомида бир кунда 3 мингга яқин турна учиб келганини қайд қилдик. Шунингдек, қушлар орасида лойхўраклар, йиртқич қушлар ва бошқаларни ҳам учратдик.

21432942_1622670434504771_2202744524181213333_nМутахассиснинг таъкидлашича, бу ерда бошқа табиат шайдолари учун ҳам бёрдвотчингни йўлга қўйиш мумкин. Бироқ бунда жуда эҳтиёткорлик билан иш кўриш керак. Жумладан,  қушларни шовқин чиқармасдан, атроф-муҳитни ифлослантирмасдан, камида 500 метр наридан туриб кузатиш лозим.

Манба: https://zarnews.uz